Verklarende woordenlijst

Behandelings- of begeleidingsaanpak: een plan dat beschrijft op welke specifieke manier, met welke attitude, middelen, afspraken en methodieken een individuele cliënt behandeld/begeleid wordt. Een tussentijdse evaluatie neemt de resultaten onder de loep. Dit kan leiden tot een bijstelling van het behandelingsplan.

Beleidsplan rond lastig en agressief gedrag: een plan dat beschrijft met welke strategieën, middelen en maatregelen een organisatie de vooropgestelde doelen binnen welk tijdspad wil bereiken. Liefst richt het beleidsplan zich zowel op het voorkomen van en het omgaan met lastig en agressief gedrag als op het bieden van opvang en nazorg en het werken aan herstel na incidenten.

CPBW: Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk.

Disciplinaire en pedagogische maatregelen: maatregelen in een organisatie voor cliënten die handelen of zich gedragen in strijd met de voorschriften en huisregels. Bij disciplinaire maatregelen ligt het accent op het herstellen van de orde, de rust en de veiligheid. Bij pedagogische maatregelen staan de gedragsbeïnvloeding en het leereffect van de maatregel centraal.

Exitgesprek: het laatste formele gesprek met een werknemer die vertrekt uit de organisatie. Onafhankelijk of hij vrijwillig vertrekt, op pensioen gaat of je hem ontslaat. Het belangrijkste doel is te achterhalen wat zijn ervaringen zijn en waarom iemand afscheid neemt. Daar kan je uit leren en verbeterpunten uithalen. Werden de verwachtingen niet ingelost? Is de werkdruk te hoog of zijn er te weinig leer- of groeikansen? Die informatie neem je ter harte om toekomstig verloop te voorkomen.

Gedragscode: een praktisch hulpmiddel om het werkklimaat in je organisatie te bevorderen. Je beschrijft erin hoe je verwacht dat medewerkers en cliënten met elkaar omgaan. Zo geef je het signaal dat je begaan bent met de sfeer, het welzijn en de veiligheid in je organisatie.
Een gedragscode bevat expliciete normen en gedragsregels waaraan medewerkers en cliënten zich moeten houden. Het beschrijft ook wie erop toeziet dat ze de code naleven en hoe en welke sancties ze opgelegd krijgen bij niet naleving.


Herstel: acties om materiële, emotionele, fysieke en relationele schade te herstellen.

Huisregels: geheel van regels en afspraken in een gebouw of organisatie waar medewerkers, cliënten en bezoekers zich moeten aan houden.

Klacht en aangifte: : een aangifte is de melding van een strafbaar feit bij de politie. Wil je dat de dader hiervoor gestraft wordt? Dan zeg je dat bij je aangifte, dan dien je een klacht in. Dat betekent dat de dader vervolgd wordt en er waarschijnlijk een rechtszaak komt. Wat er precies gebeurt met een klacht, kan je lezen op de website van de lokale politie. Wil je op de hoogte blijven van de vorderingen in jouw zaak? Vraag bij de politie naar de hoedanigheid van benadeelde persoon. Of je nu klacht indient of niet, de politie is verplicht een onderzoek te starten wanneer je aangifte doet van een strafbaar feit.

Maatregelen richting de dader: Acties ten aanzien van een dader in de vorm van een gesprek, een waarschuwing, een vermaning, een sanctie, tijdelijke of definitieve verwijdering…

Melden en registreren: Melden betekent: het meedelen dat er een incident is geweest. Registreren is het schriftelijk vastleggen van informatie over het incident.

Melding/aangifte: de politie op de hoogte stellen van een situatie. De politie registreert deze feiten in een meldingsverslag en zal nagaan of andere diensten of hulpverleningsinstanties moeten worden ingelicht. Je krijgt een kopie van de melding. Het dossier gaat niet naar het parket. De gegevens blijven bewaard bij de politie. Als de situatie later escaleert, kan de politie altijd verwijzen naar eerdere meldingen.
Opgelet: Als het gaat om het melden van een strafbaar feit (een gedraging die volgens de wet niet is toegestaan), dan gaat het om een ‘aangifte’ en dan moet de politie een onderzoek starten, ook al wilde jij alleen maar je verhaal doen. De politie is verplicht dat te doen vanaf dat er een vermoeden is van een misdrijf of strafbaar feit. Meer informatie over hoe een strafrechtelijk onderzoek verloopt, vind je op de website van Europese justitie.


Opvang en nazorg: geheel van maatregelen respectievelijk op korte en langere termijn om emotionele schade na een incident zoveel mogelijk te beperken.

Veroorzakers van incidenten: de persoon of personen van wie het agressieve gedrag uitgaat. Dit kunnen zowel cliënten, medewerkers als derden zijn.

Visie op lastig en agressief gedrag: een beschrijving van het gewenste perspectief van je organisatie ten aanzien van dit onderwerp op lange termijn: over welk gedrag gaat het exact? Welke betekenis geef je er aan? Welke waarden, kwaliteiten, competenties en strategieën zet je in? En wat wil je bereiken? Het is een positieve en concrete droom, een gezamenlijk toekomstbeeld.